İçeriğe geç
16 Kasım 2026 Pazartesi
Son Dakika
Türkiye denizlerindeki canlılar: Karadeniz'den Akdeniz'e dört farklı dünyaDenizanası nedir? Biyolojisi, Türkiye'deki türleri ve sokmasında ne yapılmalıAhtapot neden bu kadar zeki? Üç kalp, mavi kan ve düşünen kollarKöpekbalıkları tehlikeli mi? Köpekbalıkları hakkında doğru bilinen 6 yanlışBalina balık mı memeli mi? Balinaları balıklardan ayıran 7 özellikDerin deniz canlıları: Biyolüminesans ve karanlıkta hayatta kalmanın yollarıPlankton nedir? Fitoplankton ile zooplankton farkı ve okyanustaki rolüDeniz suyu neden tuzlu? Tuzun kaynağı ve denizler arasındaki tuzluluk farkıOkyanusun derinlik bölgeleri: Güneşli yüzeyden hadal çukurlara 5 katmanOkyanuslar ve deniz canlıları rehberi: Kıyıdan en derin çukura deniz yaşamıTürkiye denizlerindeki canlılar: Karadeniz'den Akdeniz'e dört farklı dünyaDenizanası nedir? Biyolojisi, Türkiye'deki türleri ve sokmasında ne yapılmalıAhtapot neden bu kadar zeki? Üç kalp, mavi kan ve düşünen kollarKöpekbalıkları tehlikeli mi? Köpekbalıkları hakkında doğru bilinen 6 yanlışBalina balık mı memeli mi? Balinaları balıklardan ayıran 7 özellikDerin deniz canlıları: Biyolüminesans ve karanlıkta hayatta kalmanın yollarıPlankton nedir? Fitoplankton ile zooplankton farkı ve okyanustaki rolüDeniz suyu neden tuzlu? Tuzun kaynağı ve denizler arasındaki tuzluluk farkıOkyanusun derinlik bölgeleri: Güneşli yüzeyden hadal çukurlara 5 katmanOkyanuslar ve deniz canlıları rehberi: Kıyıdan en derin çukura deniz yaşamı

Balina balık mı memeli mi? Balinaları balıklardan ayıran 7 özellik

Balinalar suda yaşasa da balık değil, akciğerleriyle nefes alan ve yavrularını emziren memelilerdir. Balinaları balıklardan ayıran özellikleri, dişli ve balenli balina farkını ve en büyük hayvanı anlatıyoruz.

HMHaber Merkezi
Giriş:
Kaynak: Yazar TV1 okunma0 yorum8 dk okuma
Paylaş
Balina balık mı memeli mi? Balinaları balıklardan ayıran 7 özellik
Balina balık mı memeli mi? Balinaları balıklardan ayıran 7 özellik Fotoğraf: Yazar TV

Sesli Dinle

Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.

Balinalar suda yaşasa da balık değil, akciğerleriyle nefes alan ve yavrularını emziren memelilerdir. Balinaları balıklardan ayıran özellikleri, dişli ve balenli balina farkını ve en büyük hayvanı anlatıyoruz.

Hayır, balina balık değildir; memelidir. Balinalar akciğerleriyle hava solur, sıcakkanlıdır, yavrularını doğurur ve sütle besler; bu özelliklerin hiçbiri balıklarda bulunmaz. Suda yaşamaları ve balığa benzeyen vücut biçimleri, aynı ortama uyum sağlamış farklı canlı gruplarının benzer şekiller kazanmasının bir sonucudur. Deniz yaşamının diğer sakinlerini okyanuslar ve deniz canlıları rehberinde tanıttık.

Balinayı balıktan ayıran 7 özellik

ÖzellikBalinaBalık
1. SolunumAkciğerle hava solur, yüzeye çıkmak zorundadırSolungaçla sudaki oksijeni alır
2. Vücut ısısıSıcakkanlı; kalın yağ tabakası ısıyı korurÇoğu soğukkanlı
3. ÜremeCanlı doğururÇoğu yumurta bırakır
4. Yavru bakımıYavrusunu sütle emzirirSüt üretmez
5. KuyrukYatay; yukarı-aşağı hareket ederDikey; sağa-sola hareket eder
6. İskeletYüzgeçlerin içinde kara memelilerinkine benzeyen kemiklerYüzgeç ışınları
7. DeriPulsuz, düz deriÇoğunlukla pullu

Tablodaki beşinci madde, sahilden bile fark edilebilecek pratik bir ipucu sunar: Suyun yüzeyinde yatay bir kuyruk görüyorsanız bir deniz memelisine, dikey bir kuyruk yüzgeci görüyorsanız büyük olasılıkla bir balığa ya da köpekbalığına bakıyorsunuz. Köpekbalıklarını balinalardan ayıran diğer özellikleri köpekbalıklarını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

Karadan denize: Balinaların atası

Fosil kayıtları, balinaların atalarının on milyonlarca yıl önce karada yaşayan dört ayaklı memeliler olduğunu gösteriyor. Bu atalar zamanla kıyı sularına, sonra da açık denize uyum sağladı; arka bacaklar küçülüp kayboldu, ön bacaklar yüzgece dönüştü, burun delikleri başın üstüne kaydı. Bugün bazı balina türlerinin vücudunda hâlâ körelmiş leğen kemiği kalıntıları bulunur. Balinaların akrabalık bakımından su aygırlarıyla yakın ilişkili olduğu da genetik çalışmalarla desteklenen bir bulgudur.

Nefes nasıl alınıyor?

Balinalar başlarının üstündeki burun deliğiyle (soluk deliği) nefes alır. Yüzeye çıktıklarında gördüğümüz "fıskiye", aslında akciğerlerden hızla atılan ılık ve nemli havanın soğuk havada yoğunlaşmasıdır; balina su püskürtmez. Balinalar bilinçli soluyan canlılardır: Her nefesi kendileri kontrol eder. Bu nedenle uyurken beynin bir yarısını dinlendirip öbür yarısıyla solunumu sürdürdükleri düşünülür. Bu yeteneği akrabaları yunuslarda da görmek mümkün; ayrıntıları yunusların yarım beyinle uyumasını anlattığımız yazıda ele aldık.

Dalış şampiyonları

İspermeçet balinası, bin metreyi aşan derinliklere dalabilen ve bir saati aşkın süre su altında kalabilen bir avcıdır. Derinliklerde kalamarlarla, özellikle de dev kalamarla beslenir. Bu karanlık dünyanın diğer sakinlerini ışık üreten derin deniz canlılarını anlattığımız yazıda bulabilirsiniz.

İki büyük grup: Dişli ve balenli balinalar

Balenli balinalar

Mavi balina, kambur balina ve gri balina gibi türlerin dişi yoktur. Ağızlarında, üst çeneden sarkan ve tırnak benzeri bir maddeden oluşan "balen" plakaları bulunur. Bu balinalar büyük bir yudum su alır, sonra suyu balenlerin arasından süzerek kril ve küçük balıkları ağızda tutar. Başlarının üstünde iki soluk deliği vardır.

Dişli balinalar

İspermeçet balinası, katil balina (orka) ve bütün yunuslar ile domuz balıkları dişli balinalar grubundadır. Avlarını tek tek yakalarlar, pek çoğu sesle yön bulur (ekolokasyon). Tek soluk delikleri vardır.

Mavi balina: Bilinen en büyük hayvan

Mavi balina, boyu 30 metreye yaklaşabilen ve bugüne kadar yaşadığı bilinen en büyük hayvan olarak kabul edilir; dinozorların en büyükleri dahil. Bu dev canlının temel besininin birkaç santimetrelik kril olması, okyanus besin zincirinin ne kadar verimli işlediğini gösterir. Bu zincirin temelini planktonun okyanustaki rolünü anlattığımız yazıda ele aldık.

Balinaların şarkıları ve iletişimi

Balinalar, suyun sesi havadan çok daha hızlı ve uzağa iletmesinden yararlanır. Kambur balinaların erkekleri, belirli bir yapıya sahip, tekrar eden ve zamanla değişen uzun "şarkılar" üretir; bu şarkıların aynı bölgedeki erkekler arasında yayılarak değiştiği gözlemlenmiştir. Mavi balinalar ve diğer büyük balinalar ise çok düşük frekanslı seslerle iletişim kurar; bu sesler okyanusta çok uzun mesafelere ulaşabilir. Dişli balinalar ise ekolokasyon için tıklama sesleri çıkarır ve yankıyı dinleyerek avlarının yerini belirler.

Gemi trafiği, sismik araştırmalar ve sonar gibi kaynaklardan gelen deniz altı gürültüsü, bu iletişimi zorlaştırabilir. Bu nedenle deniz altı gürültüsü, balina koruma çalışmalarında giderek daha fazla tartışılan bir konu hâline geldi.

Uzun göçler

Pek çok balenli balina türü, yazları besin açısından zengin kutup sularında beslenir, kışları ise yavrulamak için daha sıcak sulara göç eder. Bu yolculuklar binlerce kilometre sürebilir ve hayvanlar alemindeki en uzun göçler arasında sayılır. Kutup sularının bu döngüdeki rolünü kutup bölgelerinin farklarını anlattığımız yazıda ele almıştık.

Balinaları koruma

Ticari balina avcılığı 19. ve 20. yüzyıllarda pek çok türü yok olmanın eşiğine getirdi. Uluslararası Balina Avcılığı Komisyonu'nun kararıyla 1986'da ticari avcılığa genel bir moratoryum getirildi ve bazı türlerin nüfusu toparlanmaya başladı. Bugün balinaları tehdit eden başlıca etkenler gemi çarpmaları, balıkçılık ağlarına dolanma, deniz altı gürültüsü ve besin kaynaklarındaki değişimlerdir.

Türkiye'nin denizlerinde de deniz memelileri yaşar: Karadeniz'de üç yunus türü bulunurken, Akdeniz'de ispermeçet balinası gibi büyük balinalar zaman zaman gözlenir. Ayrıntılar için Türkiye'nin dört denizindeki canlı yaşamına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Balinalar suyun altında uyur mu?

Evet, ancak nefes almak bilinçli bir eylem olduğu için beyinlerinin bir kısmını uyanık tutarak dinlendikleri düşünülür.

Yunus da bir balina mı?

Evet. Yunuslar, dişli balinalar grubunun bir parçasıdır.

Balinanın fıskiyesi su mu?

Hayır. Görülen buğu, akciğerlerden atılan nemli havanın yoğunlaşmasıdır; çevredeki deniz suyu da bu sırada havaya savrulabilir.

Ahtapot neden bu kadar zeki? Üç kalp, mavi kan ve düşünen kollarİlgili HaberAhtapot neden bu kadar zeki? Üç kalp, mavi kan ve düşünen kollar
Paylaş

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

HM
Haber Merkezi · Editör

Yazar TV, 2018 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Kalan: 500 karakter

Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.

Bunlar da İlginizi Çekebilir