Sanayi Devrimi nedir? Buhar makinesinden fabrikalara dönüşüm

Sanayi Devrimi, 18. yüzyılın ikinci yarısında İngiltere'de başlayan ve el emeğine dayalı üretimden makineli fabrika üretimine geçişi anlatan köklü bir dönüşümdür.

Sanayi Devrimi, yaklaşık 1760'lardan 19. yüzyılın ortalarına uzanan dönemde İngiltere'de başlayan ve üretimin el emeği ile atölyelerden makinelere ve fabrikalara taşındığı büyük dönüşümdür. Dokuma makineleri, buhar gücü ve demir üretimindeki yenilikler, ardından demiryolları, ekonomiyi, kentleri ve gündelik hayatı kökten değiştirdi.

Sanayi Devrimi neden İngiltere'de başladı?

• Kömür ve demir: İngiltere'nin zengin ve ulaşılabilir kömür ile demir yatakları vardı.
• Sermaye ve pazar: Gelişmiş ticaret ağları ve sömürgeler, hem ham madde hem de ürün satışı için geniş bir pazar sağlıyordu.
• Tarımdaki değişim: Tarımsal verimin artması ve arazilerin çitlenmesi, kırsaldan kentlere iş gücü akışına katkıda bulundu.
• Ulaşım: Kıyı taşımacılığı, nehirler ve kanallar malların ucuza taşınmasını kolaylaştırdı.

Hangi icatlar devrimi başlattı?

Buhar makinesi neden bu kadar önemliydi?

İlk buhar makineleri madenlerden su pompalamak için kullanılıyordu ve çok fazla kömür tüketiyordu. James Watt'ın buharı ayrı bir bölmede yoğuşturan tasarımı verimi büyük ölçüde artırdı. Sonraki geliştirmelerle buhar makinesi dönme hareketi üretebilir hâle geldi ve fabrikalardaki makineleri çalıştırmaya başladı. Böylece fabrikaların akarsu kenarına kurulma zorunluluğu ortadan kalktı. Buhar gücü kısa sürede gemilere ve lokomotiflere de uygulandı.

Demiryolları neyi değiştirdi?

1825'te açılan Stockton-Darlington hattı buharlı lokomotif kullanan ilk halka açık demiryollarından biriydi. 1830'da açılan Liverpool-Manchester hattı ise yolcu ve yükü düzenli tarifeyle ve tamamen buharlı lokomotiflerle taşıyan ilk şehirlerarası demiryolu olarak kabul edilir. Demiryolları kömürü, ham maddeyi ve insanları çok daha hızlı ve ucuz taşıdı; ulusal pazarların oluşmasını sağladı ve saat dilimlerinin standartlaşmasına kadar uzanan sonuçlar doğurdu.

İnsanların hayatı nasıl değişti?

Fabrikalar çevresinde hızla büyüyen şehirlerde kalabalık, sağlıksız konutlar ve kirli hava yaygınlaştı. Çalışma saatleri uzundu; kadınlar ve çocuklar da fabrikalarda ve madenlerde ağır koşullarda çalışıyordu. Bu koşullara tepki olarak işçi örgütlenmeleri doğdu. İngiltere'de 1833 Fabrika Yasası, tekstil fabrikalarında çocuk işçiliğine ilk ciddi sınırlamaları getirdi. Uzun vadede ise seri üretim malları ucuzlattı ve yaşam standartlarında artışın önünü açtı.

İkinci Sanayi Devrimi nedir?

19. yüzyılın ikinci yarısından Birinci Dünya Savaşı'na kadar süren dönemde elektrik, çelik, kimya sanayii ve içten yanmalı motorlar öne çıktı. Bessemer yöntemiyle çelik ucuzladı, elektrik fabrikaları ve evleri aydınlattı, telgraf ve telefon iletişimi hızlandırdı. Bu döneme İkinci Sanayi Devrimi denir ve öncülüğünde ABD ile Almanya da yer aldı.

Sıkça sorulan sorular

Buhar makinesini James Watt mı icat etti?

Hayır. Watt, Newcomen'in makinesini büyük ölçüde geliştirdi. Daha önce Thomas Savery'nin de buharla çalışan bir pompası vardı.

Sanayi Devrimi'nin çevreye etkisi ne oldu?

Kömürün yaygın kullanımı hava kirliliğini artırdı ve fosil yakıtların büyük ölçekli tüketimi bu dönemde başladı.

Lüddistler kimdi?

19. yüzyıl başında İngiltere'de işlerini tehdit ettiğini düşündükleri dokuma makinelerini kıran işçilere verilen addır.

İlgili HaberBirinci Dünya Savaşı'nın nedenleri: Saraybosna'daki suikastten küresel savaşa