Fransız Devrimi neden çıktı? Bastille'den Napolyon'a on yıl

İflasın eşiğindeki bir kraliyet, ekmek fiyatlarıyla boğuşan bir halk ve yayılan Aydınlanma fikirleri... 1789'da başlayan devrim, monarşiyi yıktı ve modern siyasetin dilini yeniden yazdı.

Fransız Devrimi, 1789'da başlayan ve 1799'da Napolyon Bonapart'ın iktidarı ele geçirmesine kadar süren, Fransa'da mutlak monarşiyi ve ayrıcalıklara dayalı toplum düzenini yıkan siyasi ve toplumsal dönüşümdür. Devletin derin mali krizi, ayrıcalıklı zümrelerle halk arasındaki eşitsizlik, kötü hasatların yol açtığı ekmek pahalılığı ve Aydınlanma düşünceleri devrimin başlıca nedenleri olarak gösterilir.

Fransız Devrimi'nin nedenleri nelerdir?

Mali iflas: Fransa, Yedi Yıl Savaşları'nda ve Amerikan Bağımsızlık Savaşı'na verdiği destekte büyük borçlara girmişti. Borçların faizi bütçenin büyük kısmını yutuyordu ve vergi sistemi yetersizdi.

Eşitsiz toplum düzeni: Toplum üç zümreye ayrılmıştı. Birinci zümre din adamları, ikinci zümre soylulardı ve bu iki grup pek çok vergiden muaftı. Köylülerden kentli burjuvaziye kadar nüfusun ezici çoğunluğunu oluşturan üçüncü zümre ise vergi yükünü taşıyordu.

Ekonomik sıkıntı: 1788'deki kötü hasat ekmek fiyatlarını yükseltti. Kentli yoksullar gelirlerinin büyük kısmını ekmeğe harcar hâle geldi ve huzursuzluk arttı.

Aydınlanma fikirleri: Montesquieu'nün kuvvetler ayrılığı, Rousseau'nun halk egemenliği ve Voltaire'in dinsel hoşgörü üzerine yazıları, kralın mutlak yetkisini ve ayrıcalıkları sorgulayan bir düşünce iklimi yaratmıştı. Amerikan Devrimi de bu fikirlerin uygulanabileceğini gösteren bir örnek oldu.

Devrim nasıl başladı?

Kral XVI. Louis, yeni vergiler için onay almak amacıyla 1614'ten beri toplanmayan Genel Meclis'i Mayıs 1789'da Versay'da topladı. Oylamanın zümre başına mı yoksa kişi başına mı yapılacağı tartışması kilitlenince üçüncü zümre temsilcileri kendilerini Ulusal Meclis ilan etti. 20 Haziran'da bir kapalı tenis salonunda toplanarak Fransa'ya anayasa verilene kadar dağılmayacaklarına yemin ettiler. 14 Temmuz 1789'da Paris halkı, kraliyet otoritesinin simgesi olan Bastille Hapishanesi'ni bastı. Bu gün bugün Fransa'nın ulusal bayramıdır.

Devrimin ana aşamaları nelerdi?

Terör dönemi neden yaşandı?

1792'de Avusturya ve Prusya ile başlayan savaş, iç isyanlar ve ekonomik kriz devrimi bir varlık mücadelesine dönüştürdü. Robespierre'in öne çıktığı Kamu Selameti Komitesi, devrimin düşmanı saydığı kişilere karşı olağanüstü mahkemeler kurdu ve binlerce kişi giyotinle idam edildi. Temmuz 1794'te Robespierre de devrildi ve idam edildi. Ardından gelen Direktuvar yönetimi istikrar sağlayamadı ve askeri zaferleriyle ün kazanan Napolyon, Kasım 1799'da yönetimi ele geçirdi.

Fransız Devrimi dünyayı nasıl değiştirdi?

İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, insanların özgür ve haklar bakımından eşit doğduğunu ilan ederek modern insan hakları düşüncesine kaynaklık etti. Egemenliğin hanedanda değil ulusta olduğu fikri, ulus devletlerin ve milliyetçiliğin yayılmasına katkıda bulundu. Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik sloganı, sol ve sağ siyasi kavramları, metrik ölçü sistemi ve laik devlet anlayışının gelişimi de devrimle ilişkilendirilir. Tarihçiler ise devrimin ne zaman bittiği, toplumsal mı yoksa siyasi bir devrim mi olduğu gibi konularda farklı yorumlar ileri sürer.

Sıkça sorulan sorular

Fransız Devrimi ne zaman başladı?

Genellikle 1789 yılı başlangıç olarak kabul edilir. Simgesel başlangıç tarihi 14 Temmuz 1789'daki Bastille baskınıdır.

Fransız Devrimi'nin en önemli belgesi nedir?

Ağustos 1789'da kabul edilen İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi, devrimin temel ilkelerini ortaya koyan belge olarak öne çıkar.

Fransız Devrimi nasıl sona erdi?

Çoğu tarihçi, Napolyon Bonapart'ın Kasım 1799'daki darbesini devrim döneminin sonu olarak kabul eder.

İlgili HaberBirinci Dünya Savaşı'nın nedenleri: Saraybosna'daki suikastten küresel savaşa