SİBER GÜVENLİK VE ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİLERİ

7 Kasım 2026 Cumartesi günü SETSAM da bir tıoplantıya katıldım. Kısa bir süre önce kurulmasına rağmen şimdiden  Ankara’nın akademik ve düşünce dünyasına stratejik dokunuşlar yaparak gerektiğinde daha iyi uygulama ve politikalara yön verebilmeyi hedeflemiştir. SETSAM, Ankara’da halen ülke gündemini teşkil eden konu ve alanlarda, bakanlıklar ve bağlı kamu kurum ve kuruluşları ile ortak projeler de yürüten Serdengeçti Kültür Eğitim ve Yardımlaşma Federasyonuna bağlı bir merkezdir. Başkanlığını Doç. Dr. Servet AVŞAR yapmaktadır.

”Siber İstihbarat ve Ulusal Siber Güvenlik Stratejileri” konulu bu toplantının moderatörlüğünü doktora tezini bu alanda hazırlamış Dr. Hasan Mesut Önder ‘in üstlendiği toplantının konuşmacısı ise, özellikle siber güvenlik ve  bilişim ile yazılım alanında önemli çalışmaları olan, gençlerin yakından tanıdığı  sibergüvenlik uzmanı Burak Bozkurtlar idi. Burak Bozkurtlar; bu alandaki son kitabı “Dijital Dünyada Aile Olmak" adlı kitabın da yazarı…. Bununla beraber, sadece aileleri değil, toplumumuzun her bireyini yakından ilgilendiren dijital dünyanın olumsuzluklarını bertaraf edebilmek ve kollektif bir bilinç oluşturabilmek için bir İçişleri Bakanlığı projesi olmakla beraber, Milli Eğitim Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlıkları gibi Bakanlıklar ile işbirliği ile halinde uygulanacak olan “Dijital Dünyada Güvende Kal” projesinin de eğitmenlerinden...“Dijital Dünyada Güvende Kal” projesinin nüfusumuzun büyük bir bölümünü de teşkil eden çocuk ve gençlerimiz arasında büyük bir farkındalık yaratacağı açık. Projenin, anne ve babalar ile yetişkinlerin günümüzde giderek etkisini daha çok hissettiğimiz siber tehditlere karşı önemli bir bilinçlenmeye öncülük edeceğine de şüphe yok.Nitekim, toplantıda Burak Bozkurtlar’da Siber İstihbarat ve Ulusal Siber Güvenlik Stratejileri konulu sunumunda bu hususu özellikle vurgulamıştır.

Gerçekte halen yürürlükte bulunan ve 09.03.2025 gün ve  3284609  sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş 7545 Sayılı Siber Güvenlik Kanunun genel gerekçesinde de yer verildiği gibi konvansiyonel savaşlar günümüzde yerini büyük oranda hibrit ve asimetrik savaşlara bırakmış, devlet destekli siber saldırılar başta olmak üzere demokratik hayatı tehdit eden terör örgütleri, organize suç örgütleri ve bireysel motivasyonla hareket eden siber tehdit aktörleri tarafından devlet kurumları, enerji, finans, sağlık ve haberleşme sistemleri gibi kritik altyapılar ile her türlü teknolojik cihaz hedef alınmaya başlanmıştır. Öyle ki, Siber saldırıların devlet politikalarının bir aracı olarak kullanılmasındaki artış ise, savaş ve barış halleri arasındaki sınırı sadece belirsizleştirmekle kalmamış, ülkelerin direkt askeri misillemeden kaçınmak için siber saldırıları; siyasi, ekonomik ve askeri hedeflere yönelik düşük maliyetli yüksek etkili bir strateji haline getirmelerine de yol açmıştır. Ayrıca bugün Avrupa’nın başkentlerinde neredeyse kaosa neden olan, toplumları büyük oranda kaygılandıran gelişmelerde olduğu gibi tedarik zincirlerine yönelik siber saldırılar sonucunda, birçok sektörde kritik sistemler çökmüş ve kesintiler yaşanmış, hayat felç olmuştur.Bu bakımdan Türkiye Cumhuriyeti’nin siber uzaydaki milli gücünü meydana getiren bütün unsurlarına karşı içten ve dıştan yöneltilen mevcut ve muhtemel tehditlerin tespit ve bertaraf edilmesi, siber olayların muhtemel etkilerini azaltmaya yönelik esasların belirlenmesi, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği bulunmayan kuruluşların siber saldırılara karşı korunmasına yönelik gerekli düzenlemelerin yapılması, ülkenin siber güvenliğini güçlendirmek için strateji ve politikaların belirlenmesi için siber güvenlik tehditlerinin bertaraf edilmesi büyük bir önem taşımaktadır.

Bilindiği üzere en genel anlamda siber güvenlik, siber uzayı oluşturan bilişim sistemlerinin saldırılardan korunmasını, bu ortamda işlenen verinin gizlilik, bütünlük ve erişilebilirliğinin güvence altına alınmasını, saldırıların ve siber olayların tespit edilmesini, bu tespitlere karşı tepki ve alarm mekanizmalarının devreye alınmasını ve sonrasında yaşanan siber olay öncesi duruma geri döndürülmesini kapsayan faaliyetler bütününü olarak tanımlanabilir. Burada siber saldırılar, siber uzaydaki bilişim sistemlerinin ve bu sistemler tarafından işlenen verinin gizliliği, bütünlüğü veya erişilebilirliğini ortadan kaldırmak amacıyla, siber uzayın herhangi bir yerindeki kişi veya bilişim sistemlerine yönelik olarak kasıtlı yapılan işlemleri tanımlarken, siber tehdit ise genel olarak, bilişim sistemlerinin, bu sistemlerde bulunan veya bu sistemler tarafından işlenen verinin gizlilik, bütünlük veya erişilebilirliğinin ihlal edilmesine neden olabilecek potansiyel tehlikeleri, Siber tehdit istihbaratı ise, siber uzaydaki varlıklara yönelik mevcut veya potansiyel siber tehdit unsurları ile siber saldırılar hakkında bir araya getirilmiş, dönüştürülmüş, analiz edilmiş, yorumlanmış veya zenginleştirilmiş bilgiyi tanımlamaktadır.Siber uzay kavramı ise, doğrudan ya da dolaylı olarak internete, elektronik haberleşme veya bilgisayar ağlarına bağlı olan tüm bilişim sistemlerini ve bunları birbirine bağlayan ağlardan oluşan ortamı ifade etmektedir.İşlediği bilginin yani verinin gizliliği, bütünlüğü veya erişilebilirliği bozulduğunda can kaybına, büyük ölçekli ekonomik zarara ve güvenlik açıklarına veya kamu düzeninin bozulmasına yol açabilecek bilişim sistemlerini barındıran kritik  altyapılara ve ulusal, toplumsal veya ekonomik faaliyetlerin sürdürülmesi için gerekli olan ve kesintiye uğraması veya zarar görmesi halinde ulusal güvenlik, ülkenin sosyal veya ekonomik refahı, kamu düzeni veya sağlığı ya da diğer hizmetlerin sunumu üzerinde önemli bir etki oluşturabilecek ülke genelinde tekel veya sınırlı ikame ile sunulan  kritik kamu hizmetlerini sekteye uğratan siber tehditlerle etkili mücadele günümüzde devletlerin tüm imkan ve kabiliyetlerini ortaya koyarak sürdürdükleri bu mücadele  devlet ve toplum hayatında da yaşamsal düzeydedir..

Nitekim, özellikle bugünlerde ülkelerine yönelik siber saldırıları bertaraf etmeye çalışan Avrupalı devletler, bir yandan siber uzayda yer alan varlıkların herhangi bir siber tehdit tarafından istismar edilebilecek zayıflık ve güvenlik açıklarını onarmaya çalışırken, diğer yandan da siber uzaydaki varlıklara yönelik mevcut veya potansiyel siber tehdit unsurları ile siber saldırılar hakkında bir araya getirilmiş, dönüştürülmüş, analiz edilmiş, yorumlanmış veya zenginleştirilmiş bilgiyi değerlendirerek, başta bilişim sistemleri olmak üzere toplumun günlük yaşamında kullandığı yazılım ve kod uygulamaları ile işlenen verinin gizlilik, bütünlük veya erişilebilirliğinin ihlal edilmesine neden olabilecek potansiyel tehlikeleri bertaraf etmeye odaklanmışlardır.Öyle ki, bugünlerde Özellikle Avrupa başkentlerinde hayatı felç ederek, toplumsal barışı bozacak bir düzeye gelen süpermarketlerin soğutma sistemleri ile Fransa'daki bazı kan bankaları siber saldırıya uğradığı herkesin malumu.   Bilgisayar korsanları, soğutma sistemi yönetim yazılımındaki zayıf siber güvenlik önlemlerinden ve güvenlik açıklarından yararlanarak buzdolabı ve dondurucuları buz çözme moduna geçirerek, bazı sistemlerde sıcaklıkların 50 santigrat dereceye kadar yükseltilerek, çok sayıda market, soğutucu ve dondurucularında bozulan gıda ürünlerini çöpe atmak zorunda kamıştır. Olaylar, genellikle göz ardı edilen altyapı sistemlerinin hedef alınmasıyla siber saldırıların günlük yaşamı ne kadar kolay sekteye uğratabileceğini gözler önüne sermektedir. Avrupalı siber güvenlik şirketlerine göre ise bu saldırıların arkasında, bir devlet aktörünün de dahil olabileceği koordineli bir operasyon bulunuyor. Bu konuda uzman şirketler saldırılardan önce sistemlerin günler boyunca siber saldırganlar tarafından incelendiğini tespit etmişlerdir. Bu durum da bize günümüzün klasik savaş yöntemlerinin bir yana bırakılarak, siber tehdit ve saldırılar ile nasıl bir kaos ortamı yaratılarak, devletlerin temel hedeflerine ulaşmaya çalıştıklarını göstermektedir.

Esasen, 7545 Sayılı Siber Güvenlik Kanunun Genel Gerekçesinde de yer verildiği gibi “Günümüzde siber güvenlik, dijitalleşmenin hız kazandığı bir dünyada kritik önceliklerden biri haline gelmiştir. Hem bireylerin hem de kurumların dijital varlıklarını koruma ihtiyacı, gelişmiş ülkelerde stratejik öneme sahip olan siber güvenlik politikalarını ve teknolojik yatırımları beraberinde getirmiştir. Yapay zekâ, blok zincir, büyük veri, kuantum ve bulut bilişim gibi teknolojilerin yaygınlaşması, siber tehditlerin karmaşıklığını artırırken, aynı zamanda savunma mekanizmalarının gelişimini de tetiklemiştir. Kritik altyapıların korunması ve kamu kurumlarının dijital süreç ve varlıklarının güvence altına alınması, modern siber güvenlik stratejilerinin merkezinde yer almaktadır. Bununla beraber, Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında ülkemizin yaşadığı teknolojik dönüşüm ve gelişim sürecinde siber güvenlik en temel gerekliliklerinden biri haline gelmiştir.

Unutulmamalıdır ki, siber güvenlik milli güvenliğin ayrılmaz bir parçasıdır. Her devlet bakımından kritik altyapı ve bilişim sistemlerinin korunması ile güvenli bir siber uzay oluşturulması temel hedeftir. Siber güvenlikle ilgili çalışmalar kurumsallık, süreklilik ve sürdürülebilirlik temelli yürütülür. Siber güvenlik tedbirlerinin, hizmet ve ürünlerin tüm yaşam döngüsü boyunca uygulanması esastır. Siber güvenliğin sağlanmasına yönelik çalışmalarda öncelikle yerli ve milli ürünler tercih edilir. Siber güvenlik politika ve stratejilerinin yürütülmesi ile siber saldırıların önlenmesi veya etkisinin azaltılmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınmasından tüm kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler sorumludur.  Siber güvenlik süreçlerinin yürütülmesinde hesap verebilirlik esastır. Yine, Siber güvenlik politika ve strateji geliştirme çalışmaları sürekli gelişim yaklaşımı ile yürütülür ve siber güvenlik alanında nitelikli insan kaynağı kabiliyet ve kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar teşvik edilirken özellikle siber güvenlik kültürünün toplum geneline yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

Ülkemize yönelik her türlü siber saldırıların tüm imkanla ve araçlar kullanılarak önlenmesi için her biri ülke sevgi ve sevdası ile dopdolu yüreklere sahip ve mücadelede sorumluluklar da üstlenmeye hazır olan katılımcıların “Siber İstihbarat ve Ulusal Siber Güvenlik Stratejileri” konulu toplantısına proaktif katılıkları ise gerçekten görülmeye değerdi. Ülkemizde sadece kamuya değil, özel şirketlere de hizmet veren ve bu anlamda sızma testleri yapan uluslararası siber güvenlik yazılım ve şirketlerinin her birinin aynı zamanda ülkemiz için birer tehdit oluşturabileceği hatırlatması  ile bu alanda daha kaydedilmesi gereken ilave hukuki  düzenlemelerin de ortaya konulduğu bu anlamlı toplantı için SETSAM’a ne kadar teşekkür etsek azdır.