Gıda Ürünlerinde Sahtecilik Tehdidi
Gıda sektöründe gerçekleştirilen sahtecilik ve dolandırıcılık faaliyetleri, hem halk sağlığını tehdit etmekte hem de kamuoyunda kaygı yaratmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı denetim ekiplerinin 81 ilde gerçekleştirdiği kontrollerde, en fazla dolandırıcılığa zeytinyağı ve bal ürünlerinde rastlandığı tespit edilmiştir.
Polifenol Hilesiyle Tüketiciler Yanıltılıyor
Şifa kaynağı olarak bilinen zeytinyağında, tüketicilerin yanıltılması "polifenol" hilesiyle gerçekleşmektedir. Zeytinyağının kalitesini belirleyen en önemli faktörlerden biri polifenol oranıdır. Polifenollü zeytinyağları, zeytinde doğal olarak bulunan ve sağlık açısından faydalı olan bileşenleri yüksek miktarda barındırmaktadır. Ancak, "yüksek polifenollü" etiketiyle ürün sunan bazı zeytinyağı üreticileri, belirttikleri polifenol oranlarının yarısını bile karşılayamamaktadır.
Garandere Markası ve Hileli Ürünleri
Bu tutarsızlığın en belirgin örneklerinden biri, coğrafi işaretli Milas'ta faaliyet gösteren GARANDERE markasının zeytinyağlarında görülmektedir. GARANDERE, yarım litresini 2.980 TL'den satışa sunduğu "Soğuk Sıkım Natürel Sızma Zeytinyağı" için 933 polifenol oranı vaadinde bulunmuştur. Ürün, piyasadaki yüksek polifenollü yağlardan daha üstün olduğu iddiasıyla "Ultra Yüksek Polifenollü" etiketiyle pazarlanmaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı laboratuvarlarda yapılan testlerde ise belirtilen 933 polifenol oranına ulaşılmadığı görülmüştür. "GARANDERE 933 Ultra Yüksek Polifenollü Soğuk Sıkım Natürel Sızma Zeytinyağı" isimli ürünün polifenol oranı 251.76 mg/kg olarak belirlenmiştir.
Kalite İtirafı ve Analiz Sonuçları
Firma yetkilileri, "erken hasat" gerekçesini öne sürse de, gönderilen ikinci parti ürünün de polifenol oranı 933'ü yakalayamamıştır. Takvim'in haberine göre, firma yetkilisi Cenk Altunbaş, "Sıkım aşamasından sonra biz Aydın'a analize gönderiyoruz, oradaki analiz sonucunda 933 değeri çıktı" açıklamasında bulunmuştur.
Bir soru üzerine Altunbaş, "Hayır, bunlar sınırlı olduğu için çok az çıkan ürünler. Diğerleri daha düşük oranlarda" şeklinde yanıt vermiştir. Bu ifadelerle, her üründe aynı kalitede zeytinyağı üretemediklerini kabul etmiştir.
Analiz Sonuçları ve Gerçekler
Dahası, Altunbaş, polifenol oranında çok fazla değişiklik olmayacağını iddia etmiştir. Ancak Bakanlık onaylı analiz sonuçları, bu iddiaları çürütmüştür. 933 polifenollü olduğu iddia edilen yağ, yalnızca 251 polifenol değeri göstermiştir. GARANDERE tarafı, "kesinlikle polifenolde yarı yarıya düşüş olmaz" savunması yapsa da, elde edilen oran belirtilen değerin yarısını bile karşılamamıştır.
Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi "Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme" Yönetmeliği'ne göre, gıdanın sahip olmadığı özelliklere atıfta bulunmak ve belirli bileşenlerin varlığını abartarak vurgulamak "YANILTICI" olarak kabul edilmektedir.
Coğrafi İşaret ve Artan Zeytinyağı İşletmeleri
Öte yandan, "coğrafi işaret" alımının ardından Milas merkezli zeytinyağı işletmelerinin sayısında belirgin bir artış gözlemlenmiştir. Coğrafi işaret alınmadan önce 10'u bulmayan Milas'taki zeytinyağı markası, birden 60'ı geçmiştir. "Her eve bir damla zeytinyağı" sloganıyla yola çıkan GARANDERE, düşük polifenol değerine sahip yağların yarım litresini 2.980 TL'den satmaktadır.
Dolayısıyla, "Doğanın altın iksiri" gibi cazip ifadeler ve "Heraklia Premium Series, 933 yüksek polifenol" etiketleriyle tüketici yanıltılmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, taklit, tağşiş ve hileli gıda ile mücadele kapsamında atacağı adımlar merak edilmektedir.
