TİHEK, Engellilerin Ücretsiz Seyahat Hakkını İhlal Olarak Değerlendirdi

TİHEK'in aldığı karara göre, Diyarbakır'da engelli bireylerin toplu taşımadan ücretsiz yararlanma hakları olmasına rağmen özel halk otobüsünden yararlanamıyorlar.

Diyarbakır'da Engelli Bireylerin Ulaşım Hakları İnceleniyor

TİHEK'in almış olduğu karar doğrultusunda, Diyarbakır'da toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanma hakkına sahip olan engelli bireylerin, özel halk otobüsü şoförleri tarafından araçlara alınmadığı veya ücret talep edildiği yönündeki iddialar üzerine resen bir inceleme başlatılmıştır.

Özel Halk Otobüsü İşleticilerinin Kararı

Yapılan incelemede, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın sunduğu görüşte, özel halk otobüsü işletmecilerinin 11 Haziran 2024 tarihinden itibaren, ücretsiz ulaşım hakkına sahip 65 yaş üstü ve engelli vatandaşları araçlarına almama kararı aldığı belirtilmiştir.

[enews-info]Diyarbakır'da 65 yaş üstü ve engelli bireyler için ücretsiz ulaşım hakkı bulunmaktadır.[/enews-info]

Bu görüşte, vatandaşların Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER), ALO 153 ve Diyarbakır Valiliği'ne yaptıkları şikayetler sonucunda, özel halk otobüsü işletmecilerine aynı ay içinde cezai yaptırımlar uygulandığı ifade edilmiştir.

Devlet Desteği ve Kooperatiflerin Açıklamaları

Ücretsiz seyahat kapsamındaki desteklerin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından araç başına 3 bin 375 lira olarak sağlandığı, belediyenin ise ek bir ödeme yapmadığı belirtilmiştir.

S.S. Öz Diyarbakır Özel Halk Otobüsleri Şehiriçi Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi'nin sunduğu görüşte, 6701 sayılı Kanun'un ihlal edilmediği iddia edilmiştir.

[enews-warning]Kooperatifler, ücretsiz toplu taşıma yükünün esnafa adil bir şekilde bırakılmadığını savunuyor.[/enews-warning]

Ayrıca, S.S. 53 No.lu Diyarbakır Büyükşehir Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi, ücretsiz toplu taşımadan yararlananların oluşturduğu mali yükün azaltılması için belediyeden herhangi bir destek sağlanmadığını öne sürmüştür.

TİHEK'in Kararları ve Ayrımcılık Yasağı

Yapılan incelemelerin ardından, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ayrımcılık yasağının ihlal edilmediğine hükmedilmiştir. Ancak TİHEK, iki kooperatifin ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine karar vererek, her birine 256 bin 357 lira idari para cezası uygulamıştır.

TİHEK'in kararında, Anayasa'nın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesinin, Anayasa ile güvence altına alınan hak ve özgürlüklerden faydalanırken benzer durumdaki kişilere farklı muamele yapılmasını yasakladığı vurgulanmıştır.

[enews-info]Sosyal medyada ve yerel basında paylaşılan videolar, şoförlerin ücretsiz ulaşım hakkı olan bireyleri otobüslere almamak için engellemeler yaptığını göstermektedir.[/enews-info]

Kararda, özel işletmelerin engelli bireylerin topluma tam katılımını sağlamakla yükümlü olduğu, ancak toplu taşıma hizmetini sunan özel işletmelerin engelliler için belediyeden maddi destek alma zorunluluğunun bulunmadığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, belediyeden maddi destek alınmaması durumunun, engelli vatandaşların toplu taşıma hizmetlerinden yararlanmasını engellemesinin ayrımcılık yasağı açısından geçerli bir neden olamayacağı belirtilmiştir.