Petrol Fiyatlarında Keskin Artış
Geçtiğimiz haftanın başlarında İran savaşına karşı sınırlı tepkiler veren piyasalarda, saldırıların 10. gününde petrol fiyatlarındaki ani yükseliş dikkat çekti. Ortadoğu'daki çatışmaların etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı, dün 114.3 dolara ulaşarak Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Seans içinde 119.5 doları da gören Brent petrol, G-7 ülkelerinin acil rezerv toplantısı haberi sonrasında 104 dolar seviyelerinde denge buldu.
İran Saldırıları ve Piyasalara Etkileri
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları öncesinde, şubat ayında yaklaşık yüzde 3'lük bir artışla 73.12 dolardan kapanan Brent petrol, İran'a yönelik saldırıların arz kaygılarına yol açmasıyla geçen hafta başında ilk etapta 77.6 dolara yükselmişti. Geçen hafta toplamda yüzde 28'lik bir artışla 92.7 doları aşan Brent petrol, en son Rusya-Ukrayna savaşı sırasında görülen seviyelere geri döndü. ABD'nin net enerji ihracatçı konumu, doları en fazla avantaj sağlayan para birimi haline getirdi. Dolar endeksi, dün yüzde 0.7 artışla 99.5'e yükselirken; güçlü dolar altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Türk borsası da dahil olmak üzere dünya genelindeki borsalarda satış baskısı sürüyor.
Tüm bu gelişmeler sonucunda ons altın, dün yüzde 1.3'lük bir düşüşle 5 bin 87 dolara geriledi. Gün içerisinde 5 bin 15,31 dolara kadar düşen ons altın, yurtiçinde gram altın fiyatlarının 7 bin 200 TL seviyelerine çekilmesine yol açtı. İran savaşının başlangıcı olan 28 Şubat'ta belirsizlik nedeniyle Kapalıçarşı'da gram altın fiyatları 8 bin lirayı aşmıştı. Altın fiyatlarındaki düşüşte, hem dün hem de savaş sonrası genel düşüşte 'güçlenen dolar' etkili oldu. Bunun yanı sıra enerji maliyetlerindeki artış, enflasyon endişelerini artırarak faiz oranlarının yakın dönemde düşürülme ihtimalini azaltıyor. Bu durum da altın fiyatlarını olumsuz etkiliyor.
Küresel Ekonomide Enflasyon Riski
Trump'ın gümrük vergilerinin yarattığı belirsizlikler henüz aşılmadan, küresel ekonomi bir de İran savaşının etkileriyle karşı karşıya kalıyor. Ortadoğu'daki çatışmaların diğer ülkelere sıçrama potansiyeli, küresel ekonomide stagflasyonist risklerin ortaya çıkmasına yol açabilir. Hafta sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının artması ve İran'ın karşı saldırıları, piyasalardaki risk algısını artırmış durumda. Bu hafta da İran'a yönelik saldırıların ve bölgedeki çatışmaların ne kadar süreceği konusundaki belirsizlikler, borsalarda satış baskısı yaratmaya devam ediyor. Dün, Borsa İstanbul'da genel bir negatif seyir gözlemlendi. Geçen hafta cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 2.19 değer kaybıyla 12 bin 792,81 puandan tamamlamıştı. Dün endeks, güne yüzde 1.49 düşüşle 12 bin 602,72 puandan başladı ve gün içinde 12 bin 433,04 puana kadar geriledi. Nihayetinde günü yüzde 0.71 düşüşle 12 bin 702 puandan kapattı.
G-7 Toplantısı ve Ekonomik Veriler
Küresel enerji piyasaları, hafta başında son yılların en büyük şoklarından birini yaşarken, dikkatler G-7’nin kritik rezerv toplantısına odaklandı. Ayrıca, ABD'de bu hafta açıklanacak enflasyon, büyüme ve kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verileri de piyasalar açısından önemli olacak.
Doğalgaz Fiyatlarındaki Artış
Avrupa doğalgaz fiyatları, küresel tedarik endişelerinin derinleşmesiyle haftaya yüzde 28.5'lik bir artışla başladı. ABD ve İsrail’in İran’a ortak saldırıları sonrasında, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiği durma noktasına geldi ve Katar Enerji’ye ait sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisinde üretim durdu. Bu durum, Avrupa gaz fiyatlarındaki ralliye neden oldu. Hollanda merkezli sanal doğalgaz ticaret noktası TTF'de, 27 Şubat'ta nisan vadeli kontratlar megavatsaat başına 31.95 Euro'dan kapanmışken, saldırılardan bir hafta sonra fiyatlar yüzde 67 artışla 53.4 Euro'ya yükseldi. Avrupa'nın doğalgaz depolarının doluluk oranı ise yüzde 30'un altına düştü ve fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı artırdı. Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20'si Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşiyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar'ın LNG ihracatının yüzde 93'ü Boğaz üzerinden uluslararası piyasalara ulaşıyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hürmüz Boğazı’nı kullanan, özellikle ABD ve İsrail ile bağlantılı ticari gemilere saldırıları sonrasında, 7 Mart itibarıyla Boğaz’dan geçebilen gemi sayısı yalnızca bir oldu; petrol veya LNG sevkiyatı ise gerçekleşmedi.
