TİHEK'in almış olduğu karar doğrultusunda, Diyarbakır'da toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz yararlanma hakkına sahip olan engelli bireylerin, özel halk otobüsü şoförleri tarafından araçlara alınmadığı veya ücret talep edildiği yönündeki iddialar üzerine resen bir inceleme başlatılmıştır.
Yapılan incelemede, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın sunduğu görüşte, özel halk otobüsü işletmecilerinin 11 Haziran 2024 tarihinden itibaren, ücretsiz ulaşım hakkına sahip 65 yaş üstü ve engelli vatandaşları araçlarına almama kararı aldığı belirtilmiştir.
Bu görüşte, vatandaşların Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER), ALO 153 ve Diyarbakır Valiliği'ne yaptıkları şikayetler sonucunda, özel halk otobüsü işletmecilerine aynı ay içinde cezai yaptırımlar uygulandığı ifade edilmiştir.
Ücretsiz seyahat kapsamındaki desteklerin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından araç başına 3 bin 375 lira olarak sağlandığı, belediyenin ise ek bir ödeme yapmadığı belirtilmiştir.
S.S. Öz Diyarbakır Özel Halk Otobüsleri Şehiriçi Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi'nin sunduğu görüşte, 6701 sayılı Kanun'un ihlal edilmediği iddia edilmiştir.
Ayrıca, S.S. 53 No.lu Diyarbakır Büyükşehir Özel Halk Otobüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi, ücretsiz toplu taşımadan yararlananların oluşturduğu mali yükün azaltılması için belediyeden herhangi bir destek sağlanmadığını öne sürmüştür.
Yapılan incelemelerin ardından, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından ayrımcılık yasağının ihlal edilmediğine hükmedilmiştir. Ancak TİHEK, iki kooperatifin ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine karar vererek, her birine 256 bin 357 lira idari para cezası uygulamıştır.
TİHEK'in kararında, Anayasa'nın 10. maddesinde yer alan eşitlik ilkesinin, Anayasa ile güvence altına alınan hak ve özgürlüklerden faydalanırken benzer durumdaki kişilere farklı muamele yapılmasını yasakladığı vurgulanmıştır.
Kararda, özel işletmelerin engelli bireylerin topluma tam katılımını sağlamakla yükümlü olduğu, ancak toplu taşıma hizmetini sunan özel işletmelerin engelliler için belediyeden maddi destek alma zorunluluğunun bulunmadığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, belediyeden maddi destek alınmaması durumunun, engelli vatandaşların toplu taşıma hizmetlerinden yararlanmasını engellemesinin ayrımcılık yasağı açısından geçerli bir neden olamayacağı belirtilmiştir.