Uluslararası Para Fonu (IMF) uzmanları tarafından yazılan bir blogda, Orta Doğu'daki çatışmanın enerji, ticaret ve finans üzerindeki etkileri incelendi.
Bu analizde, dünya yeni bir şokla karşı karşıya olduğu vurgulanarak, Orta Doğu'daki savaşın insanların yaşamlarını ve geçim kaynaklarını ciddi şekilde etkilediği ifade edildi.
IMF'nin raporunda, "Bu durum, önceki krizlerden sürdürülebilir bir toparlanma göstermeye henüz başlamamış birçok ülke için olumsuz bir tablo oluşturuyor." ifadesine yer verildi.
Şokun küresel boyutta ancak "asimetrik" olduğu belirtilen raporda, enerji ithalatçılarının, yoksul ülkelerin ve sınırlı rezervlere sahip olanların, zengin ülkelerden daha fazla risk altında olduğu aktarıldı.
Analizde, "Savaş, yalnızca acı veren can kaybıyla sınırlı kalmayıp, en çok etkilenen ülkelerin ekonomilerinde, altyapılarına ve sanayilerine yönelik uzun vadeli hasarların yanı sıra ciddi kesintilere neden oldu. Bu ülkeler dayanıklı olsa da, kısa vadeli büyüme beklentileri olumsuz yönde etkilenecektir." değerlendirmesi yapıldı.
Enerji fiyatları, tedarik zincirleri ve finansal piyasalar arasındaki ana iletişim kanalları olduğuna dikkat çekilen analizde, bölgesel etkilerin önemli ölçüde farklılık göstereceği ifade edildi.
Analizde, Asya ve Avrupa'daki büyük enerji ithalatçılarının artan maliyetlerle mücadele ettiği, Afrika ve Asya'daki petrol ithalatına bağımlı ekonomilerin yüksek fiyatlarla bile ihtiyaç duydukları kaynaklara ulaşmada zorluk yaşadığı vurgulandı.
Orta Doğu, Afrika, Asya-Pasifik ve Latin Amerika'nın bazı bölgeleri, yüksek gıda ve gübre fiyatları ile sıkılaşan finansal koşulların ek baskısıyla karşılaştığı ifade edildi. Düşük gelirli ülkelerin gıda güvencesizliği açısından özellikle savunmasız olduğu ve bazılarının daha fazla dış yardıma ihtiyaç duyabileceği kaydedildi.
Analizde, "Savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkileri farklı yollarla kendini gösterse de, tüm yollar daha yüksek fiyatlar ve daha yavaş büyüme ile sonuçlanıyor." denildi.
Birçok faktörün çatışmanın süresi, yaygınlığı ve altyapı ile tedarik zincirlerine vereceği zarar ile bağlantılı olduğu vurgulandı. IMF'nin gelişmeleri takip ettiği ve 14 Nisan'da yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm ve Küresel Finansal İstikrar Raporu ile 15 Nisan'da açıklanacak Mali İzleme Raporu'nda kapsamlı bir değerlendirme yapılacağı belirtildi.
Analizde, tarihsel olarak petrol fiyatlarındaki uzun süreli artışların genellikle enflasyonu yükseltme ve büyümeyi yavaşlatma eğiliminde olduğu kaydedildi. "Yüksek enerji ve gıda fiyatlarının sürmesi, dünya genelinde enflasyonu artırma potansiyeline sahip." ifadesi yer aldı.
Artan nakliye ve girdi maliyetlerinin zamanla mal ve hizmet fiyatlarına yansıdığı belirtilen raporda, enflasyonu hedeflerine yaklaşmış birçok ülke için, bu durumun yeniden rahatsız edici fiyat baskıları dönemini tetikleyebileceği ifade edildi.
Analizde ayrıca, savaşın mevcut enflasyonu artırmakla kalmayıp, enflasyon beklentilerinin daha az sağlam bir şekilde sabitlenmesi riskini de artırdığı vurgulandı.